Thể たい: mong muốn, phủ định, quá khứ và bài tập

たい diễn tả mong muốn thực hiện hành động. Ghép sau thân ます của động từ: 行きます → 行きたい, “muốn đi”. Trong câu khẳng định cơ bản, mẫu này thường nói mong muốn của người nói; trong câu hỏi có thể hỏi mong muốn của người nghe.

Tạo たい từ thân động từ

Thêm です để tạo câu lịch sự: 日本の映画を見たいです, “Tôi muốn xem phim Nhật”. Không gắn たい trực tiếp sau thể từ điển thành 見るたい hay 行くたい.

Biến đổi như tính từ đuôi い

Phủ định là たくない, không phải たいません. Trong 昨日は出かけたくなかったです, người nói diễn tả hôm qua không muốn ra ngoài. Câu nói về mong muốn, không tự chứng minh cuối cùng người đó có ra ngoài hay không.

Phân biệt muốn làm và muốn có một vật

新しい本がほしいです。— Tôi muốn có một quyển sách mới.

新しい本を読みたいです。— Tôi muốn đọc một quyển sách mới.

Dùng ほしい cho việc muốn có vật; dùng động từ + たい cho mong muốn hành động. Trong câu たい, tân ngữ có thể giữ を, và が cũng xuất hiện trong một số ngữ cảnh: 水を飲みたいです／水が飲みたいです. Không nên coi mọi を với たい là sai hoặc thay tất cả trợ từ khác bằng が.

Ai là người muốn làm?

何をしたいですか。— Bạn muốn làm gì?

Đây là cách hỏi trực tiếp mong muốn của người nghe. Tùy quan hệ, câu có thể quá trực tiếp hoặc riêng tư; không phải cứ thêm です là phù hợp với mọi hoàn cảnh. Để mời người khác, 一緒に勉強しませんか có mục đích khác với chỉ hỏi họ có muốn học không.

Khi thuật lại mong muốn của người khác, có thể dẫn lời: ミナさんは京都に行きたいと言っています, “Mina nói rằng muốn đến Kyoto”. Các mẫu như たがっています thuộc phần học tiếp. Không nên mặc nhiên trình bày mong muốn nội tâm của người thứ ba như điều mình trực tiếp biết trong một câu たい trung tính.

Luyện tập

1. Tạo “muốn đọc” từ 読みます.
2. Đổi 食べたいです sang phủ định.
3. Đổi 行きたいです sang quá khứ.
4. Chọn “tôi muốn có túi”: かばんが（ほしい・買いたい）です。 Ý định chưa nói rõ việc mua.
5. 水を飲みたいです có tự động sai vì dùng を không?
6. 旅行したかったです có chứng minh người nói đã đi du lịch không?