あります và います: tồn tại, vị trí và trợ từ に・で

So sánh hai câu

Câu đầu giới thiệu người có mặt; câu sau nói vị trí của giáo viên đang được nhắc đến. Cả hai dùng に cho nơi chốn. Sự kiện có lịch lại khác: 教室で授業があります dùng で cho nơi diễn ra buổi học. Cần phân biệt vật tồn tại với sự kiện diễn ra.

Chọn あります hay います

Đây là cách dùng thông thường ở trình độ cơ bản. Không xét việc đối tượng có đang di chuyển hay không: chó đang ngủ vẫn dùng います. Cây có sự sống nhưng thường dùng あります. Tài liệu về mẫu câu tồn tại của Japan Foundation trình bày cả đồ vật, người, động vật và cây.

“Ở đó có gì?”: địa điểm に danh từ が

Cấu trúc cơ bản là địa điểm に danh từ が あります／います. Mẫu này giới thiệu sự vật hoặc người có ở một nơi.

• 台所に冷蔵庫があります。— Trong bếp có tủ lạnh.
• 公園に子どもがいます。— Trong công viên có trẻ em.
• 部屋に何がありますか。— Trong phòng có gì?
• 教室にだれがいますか。— Trong lớp có ai?

に đánh dấu nơi tồn tại. が đánh dấu đối tượng được giới thiệu. Danh từ tiếng Nhật ở đây không bắt buộc đổi đuôi để chỉ số nhiều; ngữ cảnh cho biết có một hay nhiều đối tượng.

Nếu địa điểm đã rõ, có thể lược bỏ: 猫がいます nghĩa là “Có mèo” trong tình huống đang nói. Không cần thêm 私は vào mọi câu chỉ vì bản dịch có chủ ngữ “tôi”.

“Ở đâu?”: danh từ は địa điểm に

Dùng danh từ は địa điểm に あります／います khi đối tượng là chủ đề và bạn muốn nói vị trí của nó. Trong mẫu này, は đọc là “wa”.

• かばんは車の中にあります。— Chiếc túi ở trong xe.
• 妹は図書館にいます。— Em gái tôi ở thư viện.
• トイレはどこにありますか。— Nhà vệ sinh ở đâu?
• 先生はどこにいますか。— Thầy/cô ở đâu?

“Thông tin mới dùng が, thông tin đã biết dùng は” là gợi ý ban đầu, không phải quy tắc tuyệt đối cho mọi câu tiếng Nhật. は còn có thể thể hiện sự đối chiếu. Trong bài này, hãy xác định câu hỏi mà câu của bạn đang trả lời. Xem thêm tài liệu về vị trí của chủ đề của Japan Foundation.

Diễn tả vị trí cụ thể với の

Ghép danh từ làm mốc の từ chỉ vị trí に: いすの下に (“dưới ghế”), 箱の中に (“trong hộp”), 駅の前に (“trước ga”). Ví dụ 箱の中に鍵があります nghĩa là “Trong hộp có chìa khóa”. Không bỏ の giữa danh từ làm mốc và từ chỉ vị trí.

に chỉ nơi tồn tại và で chỉ nơi hành động

So sánh hai câu nói về cùng một địa điểm:

Trong các mẫu cơ bản này, dùng に với あります／います và で cho hành động như học, ăn hoặc chơi. Điều này không có nghĩa に chỉ có duy nhất chức năng chỉ vị trí; các động từ và cấu trúc khác còn có cách dùng khác.

Phủ định, quá khứ và câu hỏi

昨日、ここに自転車がありました nghĩa là “Hôm qua ở đây có xe đạp”. 今、先生は教室にいません nghĩa là “Bây giờ thầy/cô không ở trong lớp”. Trong câu phủ định hoặc đối chiếu, bạn cũng sẽ gặp は, chẳng hạn お金はありません. Không bắt buộc dùng が trong mọi ngữ cảnh chỉ vì mẫu khẳng định ban đầu dùng が.

あります còn dùng với nguồn lực và sự kiện: 時間があります (“có thời gian”) và 明日、会議があります (“ngày mai có cuộc họp”). Nơi diễn ra sự kiện có thể dùng で, ví dụ 学校で会議があります. Hãy phân biệt cấu trúc sự kiện này với việc xác định vị trí đồ vật bằng に.

Lỗi thường gặp